ABD ve İsrail’in 28 Şubat sabahı İran’a başlattıkları operasyonda İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ve birden fazla üst düzeyli İranlı isim öldürüldü. İran’ın bir ileri dini liderini seçmekle mesul kıdemli yetkililer, dün bir araya gelmiş olarak müzakerelerde bulunmuş oldu. New York Times’ın görüşmelere yakın üç İranlı yetkiliden edinmiş olduğu bilgiye gore, öldürülen eski önder Hamaney’in oğlu açık ara en önemli isim oldu.
Yetkililer, din adamlarının oğlu Mücteba Hamaney’in babasının halefi bulunduğunu çarşamba günüilan etmeyi değerlendirdiklerini, yalnız birtakım üyelerin bunun onu ABD ve İsrail amacıyla açık bir amaç durumuna getirebileceği endişesiyle çekince dile getirdiğini ifade etti.
NYT’ye {konuşan} kaynaklara gore, Eksperler Meclisi olarak tanınan din adamları dün sabah ve akşam olmak suretiyle iki çevrimiçi toplantı gerçekleştirmiş oldu. Kum kentinde, meclisin toplanarak yeni dini lideri seçmesinin planlandığı binaya İsrail hücum düzenledi; İran basını binanın boş bulunduğunu aktardı.
56 yaşındaki Mücteba Hamaney, babasının kurduğu güç yapısının gölgesinde etkinlik gösteren, etkili yalnız gözlerden uzak bir isim olarak biliniyor.
Hamaney’in Devrim Muhafızları ile yakın bağları bulunduğu biliniyor. Üç yetkiliye gore Muhafızlar, İran’ı bu kriz döneminde yönlendirecek niteliklere mevcut olduğunu savunarak onun atanması amacıyla bastırdı.
Tahran odaklı analist Mehdi Rahmati, “Mücteba henüz en zekice tercih zira {güvenlik} ve askeri aygıtların idaresi ve koordinasyonuna oldukça hakim. Esasen bu vazife fiilen onun elindeydi” dedi.
Yalnız Rahmati, her bireyin bu karardan memnun olamayacağını da altını çizdi ve “Toplumun bir kesimi bu karara sert ve negatif reaksiyon verecek; bunun bir geri tepkisi olacaktır” dedi.
Rahmati’ye gore {hükümet} yanlıları onu, şehit olarak gördükleri bir liderin devamı olarak değerlendirecek ve destekleyecek. Yalnız {hükümet} karşıtları da onu rejimin devamı olarak görecek. İnsan haklar örgütlerine gore rejim son aylarda minimum 7 bin bireyin ölümünden mesul ve bu sayının artabileceği vurgulanıyor.
Finale {kalan} başka adaylar içinde, Hamaney’in öldürülmesinin sonrasında yapılan üç kişilik geçiş öncülük konseyinde bulunan din adamı ve hukukçu Alireza Arafi ile İslam devriminin kurucu lideri Ayetullah Ruhullah Humeyni’nin torunu Seyyid Hasan Humeyni bulunmantadır.
Mücteba Hamaney’e yakın siyasetçilerden Abdolreza Davari, hem kamuoyuna yapmış olduğu açıklamalarda hatta The New York Times’a verilen röportajlarda, Hamaney’in babasının yerine geçmesi durumunda Muhammed bin Selman tipinde bir figür olarak meydana çıkabileceğini ifade etti.
Muhabere evvel gönderilmiş olduğu bir mesajda Davari, “Oldukça ilerici biri ve sertlik yanlılarını tasfiye etmeye yönelecek. Onun atanmasını bir kabuk değişiklik yapma olarak görün” dedi.
Diğer yandan ABD Başkanı Donald Trump, dün Washington’da düzenlenen basın toplantısında ABD’nin İran’da potansiyel önder olarak görmüş olduğu çoğu bireyin cumartesiden bu yana öldürüldüğünü ifade etti ve “Yakında kimseyi tanıyamayacağız” dedi.
İran’daki en fena senaryonun ne olabileceği sorulduğunda ise, “Galiba en fena senaryo şu olur: Biz bunu yaparız ve önceki şahıs kadar fena biri kafaya geçer. Evet, bu olabilir. Bunun olmasını istemiyoruz” şeklinde konuştu.
Eksperler Meclisi, halk oylamasıyla seçilen 88 kıdemli Şii din adamından oluşuyor ve İran Anayasası uyarınca dini lideri atama, denetleme ve görevden alma yetkisine haiz. Bu, İslam Cumhuriyeti’nin 47 senelik tarihinde meclisin seçeceği ikinci dini önder olacak.
Meclis 1989’da Ayetullah Ali Hamaney’i seçerek yeni kurulan teokratik düzenin başına getirmişti. Hamaney, kırk senesi aşkın vakit süresince mutlak yetkilerle ülkeyi yönetti.
İran hükümetine gore, Mücteba Hamaney’in eşi Zahra Adel, anası Mansure Hojasteh Bağerzade ve bir oğlu da cumartesi günü düzenlenen saldırılarda babasıyla eş güdümlü yaşamını yitirdi.
İzmir’in Konak eyaletinde freni boşalan vincin iki otomobile çarpıp iş yerine sürüklediği kaza, {güvenlik} kamerasına yansıdı. Yokuş aşağı seyir halindeyken freni boşalan vinç, arkasındaki otomobili altına alarak sürükledi. (İHA)
