Deniz çayırları, tropikal yağmur ormanlarından 35 kat süratli karbon emme kabiliyetleriyle iklim değişikliğiyle mücadelenin saklı kahramanları olarak konumlanırken, çoğalan bilinçlendirme çabalarına karşın hâlâ savunmasız. Incelemeler, deniz çayırları örtüsünün küresel ölçekte her sene yüzde 2-7 {oranında} azaldığını gözler önüne sererken, kayıpların 42 milyar dolara varabilecek bir ekonomik maliyet yaratabileceği öngörülüyor.
Son incelemeler, Akdeniz’de deniz çayırı ekosistem hizmetlerinin senelik değerinin aşağı yukarı 11,6 milyar dolar bulunduğunu meydana koyuyor. İtalya en yüksek, Slovenya en {düşük} değere sahipken, Türkiye’de tespit edilen deniz çayırı ekosistemlerinin senelik ekonomik sayısal değeri 276,6 milyon dolar orantısında bulunmantadır. Bu ekonomik değerin hesaplanmasında yalnızca çayırlar değil, aynı bölgede ve ekosistemde yaşam sürdüren balıklar ve başka canlıların ekonomik sayısal değeri benzer biçimde ekosistem servisleri de öneme alınıyor.
2020 Birleşmiş Milletler (BM) raporuna nazaran dünyada her 30 dakikada bir futbol sahası büyüklüğünde deniz çayırı alanının yok bulunduğu öngörülüyor. BM, deniz çayırı ekosistemlerinin karasal ekosistemlerden daha çok karbon tutma kapasitesine mevcut gerçeğine dayanarak, denizlerin bu saklı kahramanlarına dair farkındalığı çoğaltmak suretiyle 2022 senesinde 1 Mart’ı Dünya Deniz Çayırları Günü olarak duyuru etti.
İş Bankası {Genel} Müdür Muavini Suat Sözen, Dünya Deniz Çayırları Günü’nün insan yaşamının sürdürülebilirliğini direkt olarak etkileyen deniz çayırlarının değerine ilgi çekmek amacıyla mühim bir fırsat sunduğunu söyleyerek şöyle dedi:
“Denizler, iklim kriziyle mücadeleden biyolojik çeşitliliğin korunmasına, besin güvenliğinden günlük ekonomik faaliyetlere kadar dünyamızda yaşamın devamlılığını gerçekleştiren her alanda katkı yayınlayan oldukça değerli bir kaynak. Bu nedenden dolayı üç yönü denizlerle çevrili bir ülke olarak, Türkiye’de denizlerimizi korumayı bölgesel bir mesuliyet olmanın ötesinde istikbal nesillere karşı bir vazife olarak görmek gerekiyor. Deniz ekosisteminin korunmasına yönelik bilimsel emekleri desteklemek, toplumsal farkındalığı çoğaltmak, finansal {destek} {sağlamak} amacıyla yürüttüğümüz emekler içinde en önemlilerden bir tanesi de ‘Denizlerin Geleceği: Deniz Çayırları’ projemiz. Tropik yağmur ormanlarının 35 katına kadar karbondioksit emen bu ‘denizlerin akciğerleri’ iklim farklılığı, kirlilik benzer biçimde nedenlerle ciddi oranda azalıyor. Tekrardan ekim yapıldığında ise çayırlar senede yalnızca 1 santimetre büyüyebiliyor. Kaybedilen alanları güncellemek nerdeyse imkânsız lakin mevcutları güvenliğini sağlamak olası. Bu sebeple TÜDAV iş birliğiyle sahip olunan deniz çayırlarının haritalandırılması, korunması ve üzerlerindeki atıkların temizlenmesine uzanan kapsamlı bir yaklaşımla yürütülen proje, denizlerimizin bundan dolayı dünyamızın geleceğini emniyet altına alma tarafında mühim çabalardan biri. Bu tür kıymetli ve eleştiri bir habitatın korunmasının öneminin bilincinde olan, bu yolda emek harcayan her bireyin Dünya Deniz Çayırları Günü mübarek olsun.”
TÜDAV Başkanı Prof. Dr. Bayram Öztürk de deniz çayırlarının deniz ekosisteminin korunmasında yaşamsal bir role haiz olduğuna ilgi çekerek, “Deniz çayırlarını güvenliğini sağlamak, ekosistemin dengesini ve insanlığın yarınını emniyet altına almaktır. Bugün ülkemiz kıyılarındaki Posidonia oceanica deniz çayırları bir metrekarede günde 16 litreye kadar oksijen üretiyor. Bu tarz 100 metrekarelik alanda averaj 8 ton karbondioksit emiyor. Oluşturulan son incelemeler, deniz çayırlarının Akdeniz çapında senede 3,6 milyon tonun üstünde, Türkiye kıyılarında ise aşağı yukarı 90 bin ton karbon bağlama kapasitesi işaret ediyor. Bu da 70 binin üstünde otomobilin bir sene süresince yaymış olduğu karbondioksite karşılık geliyor. Bunun yanı sıra deniz canlılarının %25’ini {barındıran} deniz çayırları Akdeniz kıyılarında son 50 senede yüzde 35 {oranında} çekildi. Bundan dolayı bu titiz ekosistemleri güvenliğini sağlamak mecburiyetindeyiz. TÜDAV 2013 senesinde başladığı deniz çayırlarının korunma stratejisiyle bu konudaki lider rolünü Türkiye İş Bankası iş birliğiyle devam ettiriyor” şeklinde konuştu.
İran’ın israil’e doğru bir roket salvası fıralatışı gerçekleştirmesiyle kudüs ve tel aviv’de sirenler çalıyor.
