Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar bazı zamanlar primlerini ödeyemez hale düşüyorlar. Primlerini fazla zaman ödeyemeyen BAĞ-KUR’lular amacıyla 2008, 2015, 2018, 2020 ve 2021 senelerinde yasa çıkartıldı. Bu {kişilerin} prim borçları silinip sigortalılık süreleri durduruldu. Prim borcundan kurtuldular ancak primini ödeyemedikleri günlere ilişik sigortalılık süreleri de durduruldu. Bu süreler emekliliklerinde öneme alınmıyor.
Yalnız, 5510 Sayılı Toplumsal Sigortalar ve {Genel} Sıhhat Sigortası Kanununa eklenen geçici maddeler ile durdurulan bu süreleri ihya etme hakkı tanındı. Buna gore, BAĞ-KUR’lular ekonomik halleri elverişli duruma geldiği zaman durdurulan sigortalılık sürelerinin primini ödeyerek tekrardan ihya etmek amacıyla emekliliklerine saydırabiliyorlar.
BAĞ-KUR prim günlerini ihya etmek isteyenler, durdurulan süreler amacıyla prime temel kazanç tutarının yüzde 34,75’i {oranında} prim ödüyorlar. Sahip olunan asgari ücret üstünden durdurulan prim günlerini ihya eden BAĞ-KUR’lu şu an her 1 gün amacıyla günlük asgari ücretin yüzde 34,75’i {oranında} prim ödüyor. Buna gore bir günlük prim tutarı 301,23 TL tutuyor. Üç senelik vakit (1.080 gün) amacıyla ihya başvurusunda tespit edilen BAĞ-KUR’lunun bu sene 325.428 TL prim ödemesi gerekiyor.
AK Parti Grubu doğrultusundan TBMM’ye yayılan ve bu hafta Plan Bütçe Komisyonunda görüşülecek yasa önerilerinde Toplumsal {Güvenlik} Kurumu’na (SGK) ödenen birtakım primlerde artış tahmin ediliyor. Şunlar içinde BAĞ-KUR’luların ihya primleri de yer almakta. Öneri, BAĞ-KUR ihya prim oranının yüzde 45’e çıkartılmasını düzenliyor.
Bu halde 3 senelik vakit amacıyla yeni yasa teklifine gore ihya başvurusunda bulunacak bir bireyin günlük 390,08 TL olmak suretiyle 1080 gün amacıyla toplam 421.286 TL prim ödemesi gerekecek. Söz hususu bireyin üç senelik prim gününü ihya maliyeti yeni kanunla 95.805 TL artacak.
İhya oranlarının yüzde 45’e yükseltilmesiyle senelik aşağı yukarı 2,98 milyar lira ek gelir sağlanması tahmin ediliyor.
Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, 30 Nisan 2021 zamanı itibarıyla prim borcu bulunanlar, bu tarihten önceki primlerini ödememişler ise prim borçları silinerek sigortalılık süreleri durduruldu. Borcunu ödemediği amacıyla sigortalılık zamanı durdurulan şahıslar diledikleri vakit ihya başvurusunda bulunabiliyorlar.
Kanuna gore, ihya amacıyla müracaat yapanlardan müracaat tarihindeki prime temel kazanç tutarı üstünden prim alınıyor. Başvuruyu 31 Aralık 2025 evveliyatına kadar yapanlar, yüzde 34,75 seviyesi üstünden prim ödeyecekler. Başvuruyu 1 Ocak Ayı 2026 zamanı ve ardından yapanlardan ise yüzde 45 {oranında} prim alıncak. Müracaat ardından hesaplanan borç tutarının bütününün, borcun SGK doğrultusundan bildiri edilmiş olduğu tarihten üç ay içerisinde ödenmesi gerekiyor. Ödemeyi yapanların sigortalılık zamanı canlandırılarak emeklilik günleri amacıyla değerlendiriliyor.
İhya prosedürü prim borcu ödenmediği amacıyla silinen günlerin tamamı amacıyla gerçekleşiyor. Borcunu ödemediği amacıyla silinen prim günü 1080 gün olan bireyin ihya talebinin kabul edilebilmesi amacıyla bu zamanın bütününün primini ödemesi gerekiyor.
